Luitingh-SijthoffLuitingh-Sijthoff

Blog Jonathan Klaassen – Koolhydraten: vriend of vijand?


14 januari 2019

Koolhydraten komen de laatste jaren vaak negatief in het nieuws. Ze zijn niet goed voor ons, ons lichaam kan er niks mee en we worden er dik, ziek, zwak en misselijk van. Althans, dat is wat tegenstanders roepen. En daarom schieten de koolhydraatarme diëten als paddenstoelen uit de grond. Maar wat moet jij nu doen? Moet je koolhydraten nou als vriend of als vijand behandelen?

Wat zijn koolhydraten?
Koolhydraten zijn, net als eiwitten en vetten, stoffen die we vinden in ons voedsel en ze worden ook wel suikers genoemd. Koolhydraten leveren energie en bevatten net als eiwitten per gram 4 kilocalorieën. Vetten bevatten per gram 9 kilocalorieën. Koolhydraten zijn dé belangrijkste brandstof voor onze hersenen en ons centraal zenuwstelsel. Een lage inname van koolhydraten resulteert in een laag energieniveau. We functioneren dan niet goed én ons concentratievermogen verslechtert. Kortom, zonder koolhydraten geen leven, en ze zijn daarom echt een must, wat koolhydraatarme diëten ook prediken.

De verschillende soorten
Zoals je misschien wel weet, zijn er verschillende koolhydraten, die we indelen in: enkelvoudige, tweevoudige en meervoudige koolhydraten (monosachariden, disachariden en polysachariden). Enkelvoudige koolhydraten bestaan uit één suikermolecuul (hieronder vallen glucose, fructose en galactose), tweevoudige koolhydraten bestaan uit twee suikermoleculen (dit zijn maltose, sucrose en lactose) en de meervoudige koolhydraten bestaan uit lange strengen aan elkaar verbonden suikermoleculen/sachariden.

Waar zitten koolhydraten in?
Koolhydraten komen in allerlei producten voor, waardoor het een lastige klus is om ze volledig te vermijden. Iets wat je overigens ook niet moet nastreven, omdat ze dé belangrijkste brandstof zijn. Je vindt koolhydraten in koek, snoep en frisdrank, maar ook in melk, brood, granen, aardappelen en peulvruchten en groenten. Waar zitten koolhydraten niet in, zou dan ook eigenlijk een betere vraag zijn. De koolhydraatrijke producten koek, snoep en frisdrank bevatten overigens geen andere nuttige voedingsstoffen. De rest van de genoemde producten wel, iets wat ik als diëtist graag nog even vertel, hoewel het waarschijnlijk wel bekend is.

Zó worden koolhydraten afgebroken
Om dit eens en voor altijd goed te begrijpen: alle soorten koolhydraten worden door het lichaam gewoon afgebroken, om uiteindelijk als glucose in het bloed terecht te komen. Bij enkelvoudige en tweevoudige koolhydraten gaat dit wat sneller dan bij de meervoudige koolhydraten, vanwege het simpele feit dat ze een langere structuur hebben.

Voorbeeld
Drink je een fruitsapje, dan wordt dit snel afgebroken (korte structuur) en krijg je snel energie van de suiker die in je bloed terechtkomt. Eet je een bord pasta, dan gaat het afbraakproces wat trager (lange structuur), waardoor je geleidelijk aan energie krijgt. Het één is niet per se ‘gezonder’ of ‘ongezonder’ dan het andere. Nee, het is puur een manier van afbreken; het eindproduct (glucose) is hetzelfde en óók word je van de ene soort koolhydraat niet opeens dikker dan van de andere. Dat is echt een fabeltje.

Zijn koolhydraten slecht?
Koolhydraten zijn absoluut niet slecht. Waar vetten een aantal jaar geleden werden bestempeld als slecht en als dikmaker, is dat nu het geval met koolhydraten. Zo zal het overigens altijd wel gaan, we zoeken immers een zondebok voor al die zwaarlijvigheid. Koolhydraten zijn daar in ieder geval niet de boosdoener van. We hebben ze juist nodig om goed te kunnen functioneren.

Moet je koolhydraatarm eten?
Eigenlijk weet je het antwoord nu wel, maar ik wil dit toch nog iets meer toelichten vanuit mijn ervaring in mijn online praktijk. Regelmatig komen er namelijk mensen bij mij die net een koolhydraatarm dieet hebben gevolgd. Uiteindelijk houden ze het niet vol omdat het te beperkt is. En hoewel dat vervelend is, vind ik het veel erger om te zien dat ze door koolhydraatarm te eten een hoop voedingsstoffen missen. Brood, pasta, rijst en aardappelen worden geschrapt, en wat zie je? Er ontstaan tekorten wanneer je deze koolhydraatrijke producten overslaat, waardoor je gezondheid in het geding komt. Wil je afvallen, dan moet je je porties verkleinen of minder gaan snoepen; daarmee pak je winst. Een zondebok zoeken in koolhydraten is het échte probleem wegduwen.

Uit: Voedsel voor je geest van Jonathan Klaassen

Voedsel voor je geest
ISBN:
9789024582358
Uitvoering:
Paperback
Omvang:
224 pag.
Verschenen:
18-01-2019

Gratis inkijkexemplaar

Onze tips voor de Boekenweek